Mett van Asenraed: de vrouw uit Asenray en de Rattentoren
Haar naam hoorde ik voor het eerst tijdens de heksentoer bij de Rattentoren. Daarna verscheen Mett van Asenraed opnieuw in Hellemoer en Wild Wisdom. Drie ontmoetingen maakten me nieuwsgierig naar de vrouw uit mijn eigen dorp die ruim vier eeuwen geleden werkelijk heeft geleefd.
Mett van Asenraed, de vrouw uit mijn dorp
Soms begint nieuwsgierigheid met één naam. Je hoort hem één keer en daarna lijkt hij ineens op verschillende plekken terug te komen. Niet omdat je er bewust naar zoekt, maar omdat je hem nu herkent. Misschien noemen we dat synchroniciteit. Misschien hoeft het helemaal geen naam te hebben. Bij mij begon het met Mett van Asenraed, een vrouw die ruim vierhonderd jaar geleden leefde in hetzelfde kleine dorp waar ik nu woon.
Ik hoorde haar naam voor het eerst tijdens de heksentoer door Roermond van Madame Elisabeth. Aan het begin van de wandeling vroeg ze waar we vandaan kwamen. Toen ik Asenray zei, reageerde ze meteen: bij de Rattentoren moest ze mij straks een verhaal vertellen over Mett van Asenraed. Natuurlijk was mijn nieuwsgierigheid gewekt. Van alle vrouwen wier namen door de geschiedenis van de Roermondse heksenprocessen dwalen, bleek er één gewoon uit mijn eigen dorp te komen.
Een vrouw uit Asenray
Over het gewone leven van Mett weten we bijna niets. Ze kwam waarschijnlijk uit Asenray, dat in 1613 onder Maasniel en de heerlijkheid Dalenbroek viel. We kennen haar leeftijd niet, weten niet waar ze precies woonde en hebben geen portret waarop we haar even aan kunnen kijken. De geschiedenis heeft haar dagelijkse leven niet voor ons bewaard. Alleen haar naam bleef achter.
Dat vind ik misschien wel het meest fascinerende aan oude verhalen. Van een mensenleven verdwijnen de gewone dagen het gemakkelijkst. Niemand schreef op met wie Mett sprak, wat haar bezighield of welke kleine dingen haar dag kleurden. Pas wanneer er iets uitzonderlijks gebeurt, verschijnt iemand ineens in een archief. En in het geval van Mett was dat uitzonderlijke iets verschrikkelijks.
Onderstaande foto’s zijn met mijn telefoon gemaakt tijdens de heksentoer in Roermond van o.a. de rattentoren en de heksenhamer
Wanneer haar naam wordt genoemd
In de herfst van 1613 waren de heksenvervolgingen in Roermond al in volle gang. Tijdens verhoren werden vrouwen gedwongen andere namen te noemen en zo ontstond een keten van verdenkingen en nieuwe arrestaties. Ook de naam van Mett van Asenraed werd genoemd. Zij was het vijfde slachtoffer in deze donkere reeks. Drie dagen na Truij van Kirckhoven werd ze gearresteerd en naar Roermond gebracht.
Daar kwam ze terecht in de toren die wij tegenwoordig kennen als de Rattentoren. In de tijd van Mett droeg deze nog een andere naam; later werd hij ook bekend als de Heksentoren. Het was precies daar dat Madame Elisabeth tijdens de heksentoer haar verhaal aan mij vertelde. Een oude toren verandert wanneer je ineens weet wie er ooit binnen heeft gezeten. De stenen blijven dezelfde, maar het verhaal erachter wordt zichtbaar.
De laatste nacht van Mett
Mett werd die nacht zwaar gemarteld. Een vrijwillige bekentenis van haar is niet bekend. De volgende ochtend werd zij dood aangetroffen in de toren. In het wereldbeeld van 1613 werd gezegd dat de duivel haar de nek had gebroken, en zelfs haar dood werd zo onderdeel van de beschuldiging tegen haar. Historisch onderzoek acht het veel aannemelijker dat haar lichaam de martelingen niet heeft overleefd.
Op 28 oktober 1613 werd haar lichaam op een slee naar de gerechtsplaats gebracht en daar begraven. Die datum bleef bij mij onmiddellijk hangen: 28 oktober, twee dagen voor mijn eigen verjaardag. Ruim vier eeuwen liggen ertussen, maar het is weer zo'n klein detail waardoor de geschiedenis ineens dichterbij komt en mijn nieuwsgierigheid naar deze vrouw uit Asenray alleen maar groter word
En dan verschijnt Mett opnieuw
Na de heksentoer verdween haar verhaal weer een beetje naar de achtergrond. Tot ik begon te lezen in Hellemoer van Carolien van ’t Hof, een historische roman rond de Roermondse heksenprocessen. En daar was ze ineens weer. Mett van Asenraed. Precies op het punt waar ik nu in het boek ben, wordt zij dood gevonden in de toren.
Een historische roman mag natuurlijk kleur geven aan de plekken waar de archieven zwijgen. In Hellemoer krijgt Mett daardoor een lichaam, een omgeving en een scène rondom haar dood. Niet ieder detail daarvan kunnen we als historisch feit beschouwen, maar de vrouw achter het personage heeft werkelijk bestaan. En inmiddels was haar naam voor mij geen willekeurige naam meer. Ik kende haar verhaal genoeg om tijdens het lezen onmiddellijk te denken: hé, daar is Mett uit Asenray weer.
En toen kwam het derde draadje.
Drie ontmoetingen met dezelfde vrouw
Ik blader door het magazine Wild Wisdom en ineens zie ik Madame Elisabeth weer, de vrouw die mij tijdens de heksentoer voor het eerst over Mett vertelde. Boven haar artikel staat opnieuw die inmiddels vertrouwde naam: Mett van Asenraed. Madame Elisabeth schrijft over haar nieuwsgierigheid naar de vrouwen achter de processen en over Charlotte Ruijs-Janssen, die samen met Gerard van de Garde jarenlang onderzoek deed naar de gebeurtenissen van 1613 en 1614.
En zo verschijnt Mett voor de derde keer op mijn pad. Eerst bij de Rattentoren, daarna tussen de bladzijden van Hellemoer en nu opnieuw in Wild Wisdom. Drie losse ontmoetingen die ineens een draad lijken te vormen. Misschien noemen we dat synchroniciteit. Misschien hoeft het helemaal geen naam te hebben. Ik weet alleen dat ik inmiddels nieuwsgierig genoeg ben geworden om haar verhaal niet meer zomaar voorbij te laten gaan.
Niet de heks, maar Mett
Misschien is dat uiteindelijk ook waarom ik over haar wilde schrijven. Niet omdat ik Mett als heks wil herinneren. Dat woord vertelt vooral iets over de beschuldiging die anderen over haar uitspraken. Ik ben veel nieuwsgieriger naar Mett zelf, naar de vrouw die er al was voordat haar naam in oktober 1613 in een processtuk terechtkwam.
Wanneer ik haar naam nu lees, denk ik daarom niet alleen aan de Rattentoren en de heksenprocessen van Roermond. Ik denk ook aan Asenray. Aan het kleine dorp waar zij ooit leefde en waar ik ruim vier eeuwen later woon. Ergens tussen die twee werelden ligt een enorme afstand in tijd, en toch kan één naam die afstand opeens verrassend klein maken.
Misschien zijn dat voor mij wel de echte Sacred Places. Niet alleen plekken die eeuwen geleden heilig werden verklaard, maar ook gewone landschappen waarin de levens van mensen vóór ons verborgen liggen. Soms komen we toevallig een van hun namen tegen en lopen we verder. En soms blijft zo'n naam terugkomen, tot onze nieuwsgierigheid groot genoeg wordt om het verhaal erachter te zoeken.
Mett van Asenraed is voor mij zo'n naam geworden. En terwijl ik door Asenray wandel, vraag ik me inmiddels af hoeveel verhalen hier nog liggen te wachten om opnieuw ontdekt te worden.
Verder dwalen door deze geschiedenis
Het verhaal van Mett van Asenraed staat niet op zichzelf. Mijn nieuwsgierigheid naar haar begon tijdens de heksentoer door Roermond, waar achter de oude gevels steeds meer verhalen tevoorschijn kwamen over de mensen die hier eeuwen geleden leefden. Wie verder wil dwalen door deze donkere bladzijde van de Limburgse geschiedenis, kan ook mijn verhaal over de heksenprocessen in Roermond lezen. En iets verderop in Limburg wacht het verhaal van Entgen Luyten, de heks van Limbricht, een andere vrouw wier naam eeuwen later nog altijd wordt genoemd.
Hoe meer van deze verhalen ik ontdek, hoe meer het landschap om mij heen lijkt te veranderen. Een toren wordt meer dan een toren, een dorp meer dan een verzameling huizen en een naam in een oud document ineens het spoor van iemand die werkelijk heeft bestaan. Misschien is dat wel waarom ik blijf zoeken naar de verhalen die hier onder onze voeten verborgen liggen.
Voel jij ook dat je verlangt naar meer rust, natuur en bewust leven?
Via mijn nieuwsbrief op Substack deel ik zachte inzichten, verhalen uit de natuur en momenten van verwondering. Een plek om even adem te halen in een wereld die altijd doorgaat.
🌿 Over deze plek
Ik ben afgestudeerd als spiritueel coach. Via mijn blogs deel ik kennis, inzichten en inspiratie rondom bewustwording, natuurspiritualiteit en innerlijke groei — in woorden én in beelden.
De natuur en haar symboliek vormen daarin een rode draad. Wat zichtbaar wordt in het landschap, in dieren en in stilte, vertaal ik naar verhalen die uitnodigen om opnieuw te kijken.
Mijn teksten en foto’s zijn bedoeld als inspiratie en uitnodiging tot zelfonderzoek. Deze plek is geen praktijk, maar een ruimte om te lezen, te voelen en je eigen antwoorden te ontmoeten.
Wil je verder lezen? Verdiep je dan in andere artikelen op deze website.
Vind je mijn werk waardevol en wil je mijn schrijfsels ondersteunen? Dat kan via Buy Me a Coffee ☕✨
Dank je dat je hier bent. 🤍
In liefde,
Caroline
